Hôm nay, ngày 22/09/2020

DỊCH VỤ

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

LIÊN KẾT WEBSITE

Đối tác - Quảng cáo

Thống kê

Số lượt truy cập 265.148
Tổng số Thành viên 9
Số người đang xem 8
BIỂU HIỆN VÙNG MIỆNG CỦA NHIỄM HIV

Đăng ngày: 02/12/2015 08:41
BIỂU HIỆN VÙNG MIỆNG CỦA NHIỄM HIV
    Có rất nhiều biểu hiện vùng miệng của nhiễm HIV, có thể giúp tiên lượng sự diễn biến đến giai đoạn AIDS ở người trưởng thành. Những biểu hiện này thường dễ thấy và có thể chẩn đoán chính xác dù chỉ dựa trên các dấu chứng lâm sàng. Do đó trong những trường hợp nghi ngờ tình trạng nhiễm ở bệnh nhân mà không thể kiểm chứng được bằng thử nghiệm huyết thanh học thì các biểu hiện vùng miệng có thể cung cấp thêm chứng cứ về tình trạng nhiễm HIV. Do đó các tổn thương miệng thường được xem là những dấu chứng cho sự nhiễm virus và sự suy giảm dần hệ thống miễn dịch đi đôi với sự tiến triển của bệnh. Chính vì vậy mà hầu như tất cả các biểu hiện miệng đều có mặt trong các hệ thống hiện đang áp dụng để phân loại và tiên lượng bệnh nhiễm HIV. Các biểu hiện miệng còn được dùng để theo dõi bệnh nhân trong các thử nghiệm về dự phòng, điều trị và vaccine.

 

I.                   NHIỄM NẤM CƠ HỘI

A.                Nhiễm Candida:

Ngay từ những báo cáo đầu tiên năm 1981 về hội chứng AIDS đã có đề cập đến nhiễm Candida vùng miệng. Tuy nhiên, vào lúc đó hầu như mọi trường hợp đều ở dạng màng giả. Sau này các dạng khác như: màng giả, ban đỏ, tăng sinh và chóc mép đều được mô tả với những tỉ lệ khác nhau ở người huyết thanh dương tính, bị ARC và bị AIDS.

1.                 Nhiễm candida dạng màng giả:

Có sự hiện diện của những mảng trắng hay vàng trên một niêm mạc đỏ hay bình thường. Khi cạo, mảng trắng tróc ra để lại một bề mặt ướm máu. Vị trí thường gặp ở khẩu cái, niêm mạc má, môi và lưng lưỡi.

 

2.                 Nhiễm candida dạng tăng sinh:

Đặc trưng là những mảng trắng không thể cạo đi được. Vị trí thường là niêm mạc má, ngược với khóe mép là vị trí thường gặp ở những người không bị nhiễm HIV

3.                 Nhiễm candida dạng ban đỏ hay dạng teo

Biểu hiện dưới dạng tổn thương màu đỏ sậm nổi bật hay rất kín đáo. Vị trí thường gặp ở khẩu cái, lưng lưỡi (làm mất gai lưỡi) tương tự như lai nhiễm nhiều ổ ở những bệnh nhân hút thuốc nhiều, dạng nhiễm này tuy rất đặc trưng của nhiễm HIV nhưng thường bị bỏ qua vì ít gây triệu chứng lâm sàng làm cho bệnh nhân khó chịu.

 

4.                  Nhiễm candida dạng chóc mép

Xảy ra khi bệnh nhân ở vào tuổi trung niên không có các yếu tố bệnh căn thông thường như thiếu máu, thiếu vitamin, mất kích thước dọc thì phải gợi ý đến tình trạng nhiễm HIV.

 

Tỉ lệ những người nhiễm HIV có kèm nhiễm nấm candida thay đổi rất nhiều tùy theo tiêu chuẩn chẩn đoán nhiễm nấm và mẫu điều tra (vào khoảng 66%). Nhiễm nấm candida được nghiên cứu như một dấu hiệu báo trước sự chuyển sang giai đoạn AIDS, đặc biệt là nhiễm candida dưới dạng màng giả. Như vậy có thể kết luận là một sự suy giảm số tế bào Lympho T4 cùng với sự nhiễm nấm candida là một dấu hiệu tiên lượng xấu, báo trước cho sự xuất hiện AIDS ở bệnh  nhân nhiễm HIV.

B.                 Nhiễm Histoplasma:

Histoplasma capsulatum là một nấm sống trong đất, không gây bệnh ở người bình thường mặc dù có gây phản ứng miễn dịch. Ơ bệnh suy giảm miễn dịch, nấm gây bệnh lan tỏa hoặc khu trú, với triệu chứng sốt kéo dài, sụt cân và triệu chứng ở phổi, đồng thời có thể gây tổn thương ở da và miệng.

 

 

II.                NHIỄM KHUẨN CƠ HỘI

A.                 Bệnh nha chu:

Bệnh nha chu liên quan đến nhiễm HIV thường có những biểu hiện trầm trọng hơn bệnh nha chu thông thường, đáp ứng kém hơn với điều trị cổ điển, tiến triển nhanh hơn, gây mất xương và lộ chân răng nhiều hơn.

 

1.                 Viêm nướu:

Dấu hiệu thường là một đường viền đỏ ở nướu với những điểm viêm đỏ ở niêm mạc xương ổ, và nướu dễ chảy máu dù vệ sinh răng miệng tốt và ít có tích tụ mảng bám. Các điểm viêm đỏ có thể do sự bội nhiễm Candida. Đôi khi thấy gai nướu sưng phồng ở vài điểm.

2.                  Nha chu viêm:

Mô nha chu bị tiêu hủy nhanh chóng, đau nhức nhiều, răng lung lay. Trái với bệnh nha chu thông thường, có sự tiêu mất các mô nâng đỡ nhưng túi không sâu. Có thể kèm viêm nướu lở loét hoại tử.

3.                  Viêm nướu lở loét hoại tử: ANUG

Thường chỉ thấy ở trẻ suy dinh dưỡng, hay bị các bệnh làm suy giảm hệ thống miễn dịch. Ơ người trướng thành bị nhiễm HIV cũng dễ thấy ANUG.

 

B.                  Nhiễm Mycobacterium avium cellulare (MAI)

Gây nhiễm trùng phổi, trong miệng có thể tạo vết loét có phản ứng viêm hạt và hoại tử xương.

C.                  Nhiễm Klebsiella pneumoniae và Enterobacterium cloacae

Có thể gây viêm loét ở lưỡi, khẩu cái.

III.            NHIỄM VIRUS CƠ HỘI

A.                  Herpes Simplex:

Ơ bệnh nhân nhiễm HIV, viêm miệng Herpes xảy ra với tỉ lệ 5-13%, gây tổn thương trầm trọng và lan tỏa hơn là ở người không nhiễm HIV, bệnh dai dẳng, khó điều trị dứt điểm và dễ tái phát.

B.                 Varicella Zoster virus (Zona):

Nhiễm VZV có thể xem như một triệu chứng sớm của nhiễm HIV, một bệnh nhân HIV bị nhiễm VZV có 23% bị AIDS sau 2 năm và 46% bị AIDS sau 4 năm.

 C.                  Human papilloma Virus (HPV)

Nhiễm HIV có vẻ làm cho dễ nhiễm HPV vùng miệng với những type HPV ít gặp như type 13, 18, 32 và gây tổn thương phần mềm như papilloma, verruca, condyloma, focal epithelial hyperplasia, carcinoma.

 

D.                 Bạch sản tóc: (Hairy Leucoplakia)

HL được mô tả đầu tiên vào cuối năm 1981 ở San Francisco, sau đó được ghi nhận khá phổ biến ở bệnh nhân nhiễm HIV ở nhiều nước.

Đó là một tổn thương thường gặp ở bệnh nhân đang ở giai đoạn muộn của nhiễm HIV và AIDS dưới dạng một mảng màu trắng, thường thấy ở hông lưỡi, ở cả hai bên. Bề mặt có nếp xếp giống như tóc, có khi có bề mặt phẳng, nhẵn láng. Vị trí thường gặp ở hông lưỡi, bụng lưỡi và ít gặp ở niêm mạc má, môi, sàn miệng, khẩu cái mềm,yết hầu. Có khi tổn thương gây đau rát do bội nhiễm candida.

Hình ảnh mô học cho thấy sự tăng sinh lớp gai và lớp sừng, làm cho lớp biểu mô dày lên và có khi dong ra tạo những nếp xếp hình sợi tóc. Trong lớp biểu mô thấy có những tế bào phình to hơi giống các koilocyte của nhiễm HPV.

Tuy nhiên các nghiên cứu labo không cho phép phát hiện HPV mà lại là Epstein – Bar virus (EBV) trong các tổn thương này. Hiện nay có 2 giả thuyết để thử giải thích tại sao EBV bội nhiễm trên HIV, hoặc là do nhiễm HIV làm mất tế bào Lanerhans khiến cho EBV có sẵn tại chỗ được hoạt hóa hoặc thụ thể EBV trên tế bào hong lưỡi bị lộ tối đa khi nhiễm HIV, cho nên dễ gắn virus EBV.

 

Bạch sản tóc là một tổn thương được xem là đặc trưng nhất của nhiễm HIV vùng miệng và cho phép tiên đoán sự tiến gần đến giai đoạn AISD tuy nhiên cần phải chẩn đoán sai biệt với một số tổn thương trắng khác.

IV.              TÂN SINH

Có 3 loại tân sinh có ghi nhận liên quan đến nhiễm HIV. Những tân sinh này, hoặc là do tác nhân sinh ung, virus sinh ung làm cho ung thư xảy ra ở người suy giảm miễn dịch, hoặc là do một cơ chế gây bệnh nào khác của HIV.

A.                  Sarcom Kaposi

Năm 1872, Moritz Kaposi mô tả một loại bướu gọi là “Multiple idiopathic hemorrhagic sarcoma” và xem đó là một bướu ác tính của các tế bào thành mao mạch, xuất hiện ở người Phi Châu với một tỉ lệ thấp. Khi dịch bệnh HIV xuất hiện ở San Fransisco, Sarcom Kaposi gây sự chú ý vì xuất hiện nhiều ở nhóm đồng tính luyến ái, và tác nhân gây bệnh được nghi ngờ là virus CMV. Tuy nhiên, các cố gắng để phân lập virus CMV đều thất bại. Hiện nay không thể loại trừ khả năng Sarcom Kaposi không phải là một loại tân sinh thật sự mà là kết quả của sự tăng sinh mạch máu do HIV kích thích một yếu tố tăng sinh mạch máu (angioproliferative factor)

 

Ơ bệnh nhân AIDS, sarcom Kaposi thường có những tổn thương nhiều ổ, khởi đầu là một ban, sần hay hòn đỏ xuất hiện ở da hay niêm mạc. Ngoài ra vị trí hay gặp là ở thân người, chân, tay. Ơ mặt vị trí đặc trưng là đầu mũi. Tổn thương ở da lan rộng và sậm màu dần, và các tổn thương lân cận thì dính lại với nhau. Ngoài ra Sarcom Kaposi có thể ảnh hưởng đến các phủ tạng. Trong miệng, Sarcom Kaposi được để ý đầu tiên vào năm 1982 ở nhóm đồng tính luyến ái ở San Fransisco và sau đó, năm 1988, một nghiên cứu theo dõi trên 134 bệnh nhân cho thấy tổn thương này thường xuất hiện vào tuổi trung bình là 34 tuổi, 45% có đồng thời với tổn thương da và 22% xuất hiện trước.

Sarcom Kaposi trong miệng có thể xem là dấu hiện đầu tiên của giai đoạn AIDS. Vị trí thường gặp trong miệng là khẩu cái, đặc biệt là ở một bên khẩu cái, kế đến là nướu và lưỡi. Ơ nướu tổn thương rất khó phân biệt với Epulis. Tổn thương bắt đầu như một mảng đỏ hơi xanh hay đen kế đến sẽ to dần, sậm màu và nổi gồ lên, có bề mặt lở loét hay nhiều múi. Tổn thương thường hơi rắn trước khi loét bề mặt.

 

Hình ảnh vi thể của Sarcom Kaposi rất đặc trưng, cho thấy sự tăng sinh những dải tế bào nội mô hình thoi hay hơi phình, đan vào nhau và rất nhiều mạch máu.Khi Sarcom Kaposi xuất hiện đồng thời với một nhiễm trùng cơ hội, thời gian sống sót trung bình của bệnh nhân từ 6 đến 9 tháng.

B.                  Lympho không Hodgkin: NHL

NHL xuất hiện ở bệnh nhân nhiễm HIV với tỉ lệ cao hơn ở người bình thường. NHL thường liên quan đến tế bào Lympho B và có thể chứa virus EBV, DNA.

NHL rất hiếm gặp trong miệng so với các vị trí khác trong miệng như hạch lympho, tủy xương, gan và màng não. Trong miệng vị trí được ghi nhận là: vòng Waldeyer, nướu và tuyến mang tai, làm mô mềm tăng sinh và hủy hoại xương bên dưới.

C.                  Carcinom tế bào vảy

Ơ bệnh nhân HIV, có báo cáo cho thấy carcinom tế bào gai xuất hiện trong miệng, ở lưỡi, ở bệnh nhân đồng tính luyến ái.

 

 

 

| Chia sẻ |
THẢO LUẬN  
Chưa có thảo luận nào
Ý KIẾN CỦA BẠN  
  Hãy đăng nhập để thảo luận
  Tin cùng loại cũ hơn
Hội chứng Gardner
LOẠN NĂNG KHỚP THÁI DƯƠNG HÀM VÀ BÀI TẬP TRỊ LIỆU ĐƠN GIẢN
Apthae (Áp tơ)
Bệnh nha chu - Nguyên nhân, triệu chứng và biện pháp phòng ngừa
Bệnh sâu răng - Nguyên nhân và cách điều trị

Nha khoa Minh Triết

120 Lý Tự Trọng, P. An Cư, Q. Ninh Kiều, Tp Cần Thơ

Email: tmtriet2004@yahoo.com - ĐT: 0710 389 6607 - 0939 25 1515  -  01222 89 6607

Copyright Nha khoa Minh Triết. All rights reserved